Autor: Tracespotting Official
W Norwegii zarejestrowano 167 polskich grobów wojennych w sześciu lokalizacjach. Część wiąże się z walkami o Narwik w 1940 roku, inne z losem jeńców i robotników przymusowych. Nekropolie rozciągają się od Narwiku i Håkvik na północy po Oslo i Stavanger na południu.
W 1942 roku na terenie Uzbekistanu formowano oddziały armii generała Władysława Andersa. Przybywali tu ludzie zwalniani z więzień, łagrów i miejsc zesłania w ZSRR. Wielu było już ciężko chorych. Na mapie zebrano 17 polskich cmentarzy, kwater i późniejszych miejsc pamięci: od Gʻuzoru i Karszy po Kotlinę Fergańską oraz okolice Taszkentu.
Na południu Kazachstanu pozostały cmentarze ludzi, którzy próbowali dostać się do tworzącej się polskiej armii. Dziś można wskazać cztery odnowione polskie miejsca pochówku: Szokpak, Mankent, Ługowają i Merke. Każde z nich ma osobny wykaz nazwisk i własną historię porządkowania mogił.
Na sześciu duńskich cmentarzach znajdują się groby 24 polskich lotników i żołnierzy, którzy zginęli podczas drugiej wojny światowej. Jeden z najlepiej udokumentowanych jest cmentarz w Slaglille, gdzie pochowano załogę samolotu Halifax. W Kopenhadze, na cmentarzu ruchu oporu Mindelunden, spoczywają również Lucjan Masłocha i jego duńska żona Lone, zamordowani przez Gestapo w 1945 roku.
Od Monte Cassino po Bolonię prowadzi szlak miejsc, w których pochowano żołnierzy 2. Korpusu Polskiego. Cztery cmentarze upamiętniają różne etapy kampanii włoskiej: walki górskie, szpital wojenny, wybrzeże Adriatyku i ostatnią ofensywę. W Santa Maria Capua Vetere znajduje się też starsza polska kwatera z okresu pierwszej wojny światowej.
W 1927 roku budowa kolejki wąskotorowej w Sadłowie odsłoniła przedmioty znacznie starsze od wsi znanej z map: rzymską misę terra sigillata i szklane naczynie. Misa miała reliefową dekorację z polowaniem, a jej sygnatura pozwoliła badaczom wskazać warsztat w Rheinzabern, na terenie dzisiejszych Niemiec. Trafiła daleko poza granice cesarstwa, do społeczności kultury wielbarskiej na ziemi dobrzyńskiej. Nie znamy kolejnych etapów jej podróży ani ludzi, którzy ją przekazywali. Znamy za to miejsce odkrycia, ośrodek produkcyjny i historię badań. Po zaginięciu dawnych znalezisk archeolodzy wrócili do Sadłowa, odnajdując cmentarzysko z II–III wieku naszej ery.
Narwik – cmentarz komunalny, Norwegia
W Narwiku znajdują się polskie groby związane z kampanią norweską w 1940 roku i późniejszymi wydarzeniami wojennymi. Pochowani nie są jedynymi ofiarami tych walk, ale ich mogiły przypominają o udziale polskich żołnierzy w obronie Norwegii.
68.4428°N · 17.4514°E
Håkvik – cmentarz wojenny, Norwegia
Na cmentarzu w Håkvik spoczywają polscy żołnierze i jeńcy zmarli w Norwegii podczas wojny. Przenoszono tu też szczątki ofiar pochowanych wcześniej w innych miejscach, w tym na Helland. To ważny punkt polskiej pamięci w regionie Narwiku.
68.4051°N · 17.3105°E
Trondheim – Moholt gravlund, Norwegia
Na cmentarzu Moholt w Trondheim zachowały się groby Polaków związanych z wojenną historią Norwegii. Część z nich dotyczy ludzi, którzy trafili do kraju jako jeńcy i robotnicy przymusowi. Punkt na mapie oznacza teren cmentarza, a nie konkretną kwaterę.
63.4155°N · 10.4379°E
Stavanger – Eiganes gravlund, Norwegia
Eiganes jest dużą nekropolią w Stavanger. Znajduje się na niej polski grób wojenny, stanowiący niewielką część międzynarodowej pamięci o wydarzeniach z lat 1939–1945.
58.9674°N · 5.7172°E
Jørstadmoen – cmentarz wojenny, Norwegia
W Jørstadmoen znajduje się cmentarz wojenny z grobami osób wielu narodowości, także polskim pochówkiem. Losy tych ludzi wiążą się z niemieckimi obozami i robotami przymusowymi w okupowanej Norwegii.
61.1507°N · 10.3807°E
Oslo – Vestre gravlund, Norwegia
Na cmentarzu Vestre w Oslo znajdują się polskie groby wojenne. Miejsce obejmuje również rozległe kwatery cywilne i pochówki innych narodowości; warto odnaleźć konkretny polski nagrobek na planie cmentarza.
59.9344°N · 10.6945°E
regjeringen.no · Dostęp 2026-10-20
Dokumentacja historyczna i nazwy miejsca
regjeringen.no · Dostęp 2026-10-20
Dokumentacja historyczna i nazwy miejsca
regjeringen.no · Dostęp 2026-10-20
Dokumentacja historyczna i nazwy miejsca
regjeringen.no · Dostęp 2026-10-20
Dokumentacja historyczna i nazwy miejsca
regjeringen.no · Dostęp 2026-10-20
Dokumentacja historyczna i nazwy miejsca