Szlak bursztynowy przez Kujawy — pracownie i przeprawy

W rejonie Kruszy Zamkowej wykopaliska odsłoniły skupisko osad z okresu wpływów rzymskich. W sąsiedztwie Noteci rozwijała się miejscowa wytwórczość, a importowane przedmioty świadczą o kontaktach sięgających poza region. W rekonstrukcji Aleksandry Cofty-Broniewskiej był to ważny węzeł kujawskiej wymiany. Rozmieszczenie znalezisk pomaga wskazać takie ośrodki, ale nie wystarcza do wytyczenia jednej drogi ani regularnych postojów kupieckich. Ten szczegół jej koncepcji podważali inni badacze.

Około pięciu tysięcy fragmentów bursztynu z warsztatu w Jacewie opisuje archeolog Jacek Woźny. Z kujawskich pracowni znamy surowe bryłki, półprodukty i odpadki po obróbce. To rzeczy mniej efektowne od gotowych ozdób, ale pozwalają odróżnić miejsce produkcji od miejsca, do którego ktoś przyniósł naszyjnik. Jacewo leży na wschód od Inowrocławia, blisko innych ośrodków wymiany. Towar nie tylko przechodził przez ten region: miejscowi rzemieślnicy nadawali mu kolejną postać.